arrow_drop_up arrow_drop_down
17 maart 2020 

Rouw en verlies: zo ga je er mee om als je de diagnose kanker krijgt

Vandaag spreek ik met Ellen van Leenen. Ellen is rouw-en verlies coach en komt vandaag haar kennis en ervaring delen rondom rouw en verlies welke komt kijken wanneer er sprake is van kanker. Want hoewel we allemaal rouw en verlies kennen bij overlijden en weten wat dat is, is er ook sprake van rouw en verlies wanneer je de diagnose kanker krijgt.

Rouw en verlies doordat je afscheid neemt van je leven voor kanker. Hoe kun je hiermee omgaan? Hoe kun je omgaan met het veranderen van jezelf en van je omgeving? Je ontdekt het in dit interview, doe je voordeel ermee!

Jeanet:

Ellen, van harte welkom! Voordat we beginnen, zou jij wat willen vertellen over jezelf, wat je doet en hoe kanker en rouw en verlies ook invloed heeft gehad in jouw leven?

Ellen:

Ik ben Ellen van Leenen ik ben 60 jaar ik ben getrouwd en heb een dochter die woont in Australië. Sinds een aantal jaren ben ik rouw en verliescoach en dat is gekomen, dat heb ik later bedacht. Ik had er enorm affiniteit mee. Niet specifiek met de dood, maar wel om mensen te helpen. 

Mijn vader kreeg slokdarmkanker toen hij 55 jaar was dat was een enorme schok voor hem. Maar ook voor mijn moeder mijn zus en mij. En achteraf gezien heb ik denk ik wel 20 jaar in een rouwproces gezeten. Omdat ik als maar het idee had dat ik hem in leven moest houden wat natuurlijk onmogelijk is. Maar als er iets met hem aan de hand was dan ging ik zoeken op internet. Zoeken met je kunt misschien dit en dat. Hij had daar helemaal geen zin in en het ging met hem eigenlijk best oké. Het ging met iedereen oké behalve met mij. 

Nadat dit misschien wel een jaar of 20 had geduurd dacht ik: ik ga hulp zoeken want dit beïnvloedt mijn hele leven en ook mijn omgeving mijn relatie. Ja, alles het had overal invloed op dus toen ben ik naar een psycholoog gegaan en dat heeft enorm goed geholpen. Later heb ik nog allerlei persoonlijke ontwikkelingstrajecten gedaan en toen kwam ik op het moment van dat ik dacht van ja, ik ga hier zelf iets mee doen. Ik wil niet dat andere mensen echt ook zo lang in zo’n proces zitten. Het is heel goed mogelijk om dat op een andere manier te doen. Dus vandaar dat ik dit werk ben gaan doen. En ik doe het echt met ongelofelijk veel plezier.

Jeanet:

Echt heel interessant hoe je zo in vakken kunt rollen en ik ben ook wel heel benieuwd, ik heb ook wel heel veel vragen aan je. Dus laten we van start gaan.

Ellen:

Ja, dat is natuurlijk een groot verschil, of je rouwt om iemand die er niet meer is dat is heel definitief het klinkt gek, maar dan weet je inderdaad wel waar je aan toe ben. 

Iemand is er niet meer, komt ook nooit weer terug. Maar als je zelf ziek wordt of iemand uit je omgeving wordt ziek. Dan komt er heel veel onzekerheid bij kijken: Wat staat mij allemaal te wachten? Krijg ik pijn? Emoties die daarbij komen zijn verdriet natuurlijk. En niet alleen verdriet om het feit dat je het hebt, maar verdriet om, ja dat klinkt misschien gek, maar om wat je anderen aan doet. Je doet natuurlijk zelf niks een ander aan. Maar die ziekte beïnvloedt ook het leven van je kinderen je partner je ouders je vrienden. 

Er komt veel angst bij “ga ik dit aan kunnen? Ga ik pijn krijgen?” Ja, heel veel en angst voor de dood dat is natuurlijk een heel reëel iets. Wat er ook bij komt is boosheid van “ehh.. waarom moet mij dit nou gebeuren?”. Of als het je vader of je kind is, “Waarom krijgt hij nu juist deze ziekte of zij net deze ziekte?”. 

Een schuldgevoel dat kan zijn wat ik net zei: dat je je schuldig voelt omdat je het heel vervelend vindt voor je omgeving. Dat is eigenlijk een rare emotie, maar dat is wel vaak zo. 

Maar je kunt natuurlijk ook een schuldgevoel hebben als je bijvoorbeeld longkanker krijgt en je hebt je hele leven gerookt. Dat je denkt ‘jeetje had ik dat nou maar niet gedaan’.

Eenzaamheid is ook een heel bekend gevoel wat er vaak bij komt kijken. Want degene die ziek is moet het toch in zijn eentje doen. En je kunt nog zo proberen om iemand te helpen, maar degene die het heeft die voelt alles. Die voelt de pijn dus die moet het echt in zijn eentje doen. 

Ontkenning, dat komt vooral in het begin voor dat je denkt van: “ja, weet je dit is gewoon niet waar hoor, ik ga gewoon door met alles waar ik mee bezig ben en ze zoeken het maar uit.” 

Maar er zijn ook positieve emoties: je kunt heel blij zijn om de dingen die je nog wel kunt en de mooie dingen die er gebeuren. Vriendschappen die ontstaan die verdiepen.

Ik heb nu net weer naar de serie: over mijn lijk gekeken op NPO en daar is bv Fabiënne die is 21 jaar en die zei: “Kanker heeft mijn leven rijker gemaakt.” Normale 21-jarigen die hebben het over vriendjes, over uitgaan, over uiterlijk en zij zei: ik heb het met mijn vriendinnen over leven en dood dat zijn hele andere gesprekken. 

Er komen enorm veel emoties bij kijken.

Jeanet:

Er zijn ook wel heel veel mensen die zeggen, heel begrijpelijk: Het voelde alsof de wereld onder mijn voeten vandaan zakte of dat mijn hele wereld op de kop stond. Want je hebt natuurlijk een wereld, een leven, voordat je de diagnose kreeg en letterlijk 2 minuten later nadat de arts heeft gezegd wat je hebt voelt alsof het leven heel anders is. 

Kun je dat vergelijken met rouw van rouw zoals er sprake is van rouw met de dood? Het zijn natuurlijk hele andere situaties, maar het is wel afscheid nemen van iets wat je kende en nu misschien niet meer hebt.

Ellen:

Ja, in feite komen dezelfde emoties aan bod. En het is ook zo, iedereen doet dit op zijn eigen manier. Op zijn of haar eigen tempo. En de één zal onmiddellijk in de ontkenning schieten en de ander die zal woedend worden of alleen maar huilen of zich terugtrekken. Maar dat zijn in feite allemaal dezelfde emoties die je ook hebt wanneer er iemand is overleden.

Jeanet:

Wat zie jij gebeuren in de omgang met angsten, verdriet, rouw en verlies, wat volgens jou als rouw en verlies coach onnodig pijn en verdriet veroorzaakt?

Ellen:

Ik denk dat er veel te weinig gepraat wordt vanuit degene die kanker heeft, maar ook vanuit de omgeving. Er heerst toch een soort taboe op. Het is lastig om als patiënt zijnde om daar over te praten want je weet ook niet als je mensen daar mee overvalt. Of je bent misschien bang dat je mensen belast. Maar het is zo ontzettend belangrijk om dingen uit te spreken. Wat je voelt.

Ik denk dat dat heel veel verdriet en nare situaties kan voorkomen als je uitspreekt wat er aan de hand is. En dat je als omgeving, wat ook heel lastig is want je wil ook niet iedere keer er over gaan beginnen. 

Ik weet nog, mijn eigen vader had het er nooit over. Als ik aan hem vroeg hoe is het dan zei hij: ”Duizend procent” en dan dacht ik nou, 500 doet ook mee hoor. Het is echt geen duizend procent. 

Dus als iemand altijd maar ontkent, dat is heel naar. Dan denk je ‘mag ik er dan niet over praten?’. 

Dat is denk ik heel belangrijk en wat ook belangrijk is dat is misschien een hele praktische tip; als je naar een ziekenhuis gaat bedenk dan van tevoren welke vragen je wilt stellen. Dat is misschien niet helemaal een antwoord op je vraag. Maar dat schiet me nu even te binnen. Schrijf die vragen op en neem iemand mee. 

Het is echt zo belangrijk om een paar extra ogen en oren bij je te hebben. Want ik heb zelf ook heel vaak gehoord dat mensen komen dan uit een ziekenhuis en hoe was het? ‘Ehh.. ja ik weet het eigenlijk niet eens meer’. Want als jij een slechte diagnose krijgt dan schrik je daar zo van dan onthoud je eigenlijk niks, dus dat is heel erg belangrijk.

Maar eh wat vroeg jij wat er gebeurt in de omgang met anderen?

Jeanet:

Ja dingen die onnodig pijn en verdriet veroorzaken? 

Ellen:

Dat is toch echt het praten. Ga praten. En als je dat heel lastig vindt, schrijf het dan op. Als jij bijvoorbeeld en vriend of vriendin om je heen hebt met kanker en je weet niet wat je zeggen moet schrijf het op. Of spreek een bericht in als je bang bent voor een reactie. Maar ga in contact.

Want je kunt elkaars gedachten niet lezen. Dus je weet nooit wat die ander denkt. Als jij denkt ‘nou ik praat er maar niet over want dat vindt hij vervelend’, dan denkt diegene die kanker heeft misschien wel ook gek; ze weet dat ik het heb en ze praat er nooit over.

Jeanet:

Zal het daarbij ook zoiets als een dagboek bijhouden ook kunnen helpen of is dat dan weer een te éénzijdig proces? 

Ellen:

Nee absoluut dan kan enorm helpen gewoon voor je eigen proces. Want je hebt natuurlijk de lichamelijke ongemakken, zeg maar de pijn. En misschien bestralingen chemo’s, dat kan van alles zijn. Maar op het moment dat je je emoties uit op wat voor manier ook, als dat nou in een dagboek is of in een gesprek. Dan worden die hele heftige emoties gelijk al een stuk minder omdat je het hebt geuit en dat is heel belangrijk.

Jeanet:

Wat ik veel zie gebeuren bij mensen met de diagnose kanker, zowel patiënten zelf als hun omgeving, is dat er weinig ruimte is om te spreken over angsten. Wat is volgens jou een goede manier om je gevoel, emoties en angsten de ruimte te geven. Maar zonder het proces onnodig zwaar te maken en zonder enkel te richten op het negatieve?

Ellen:

Ik denk dat het ook heel belangrijk is om je te realiseren dat het heel normaal is dat je al die emoties hebt. Want het zou wel gek zijn als jij te horen krijgt en dat je denkt van “so be it”

Weet je wel, we gaan gewoon door. Dus natuurlijk komen er allemaal emoties bij je op. Maar laat die er gewoon zijn. Dat is denk ik heel belangrijk. Doorvoel ze echt neem er de tijd voor. Ga ervoor zitten en voel gewoon wat er met je gebeurt. 

En om die angst een beetje te beteugelen zijn er een aantal dingen heel belangrijk als eerste: Het herkennen van die angst en erkennen van die angst. Want soms ben je gewoon onrustig of prikkelbaar of trek je je terug en heb je helemaal niet in de gaten wat er aan de hand is. Maar neem dan even de tijd om kijken wat gebeurt er nu bij mij vanbinnen. En op het moment als je het herkent kun je gaan onderzoeken waar die angst precies vandaan komt, wat is het nou waar je zo bang voor bent? 

Is het de pijn? Is het de onzekerheid? Of is het de angst dat je dingen niet goed geregeld hebt? Het kan natuurlijk van alles zijn. En op het moment als je dat hebt onderzocht en je weet waar je bang voor bent kun je er ook iets aan gaan doen. 

De derde is: praten wat ik net al zei, en of je dat nou inderdaad schriftelijk, mondeling of hoe dan ook doet. Het kan ook enorm helpen om met lotgenoten te praten die weten immers precies wat jij voelt. 

Het vierde is: uitproberen. Gewoon proberen wat kun je nu doen aan die angsten. Wat helpt? Stuur een brief. Ga naar je huisarts. Er kunnen van allerlei dingen helpen. 

En als laatste komt dan hoe dan ook toch de acceptatie. Want hoe dan ook zul je moeten accepteren dat vroeg of laat je situatie veranderd is. Dat je ziek bent. En daar kun je je natuurlijk heel lang tegen verzetten. En dat is ook heel normaal dat je je daar heel lang tegen verzet. Maar er komt een moment dat je daar mee om moet gaan. Je hebt onzekerheid en meestal is dat iets wat levenslang bij je blijft. Want ik bedoel de arts kan wel zeggen: “gefeliciteerd u bent genezen” maar ik denk toch dat die onzekerheid toch iedere keer bij elke controle weer terug komt en ook als je zelfs niet meer die controle hebt en je voelt een dingetje dat je denkt….’t is weer terug. Dus daar moet je een manier voor vinden om daar mee om te gaan.

Jeanet:

En wat je wel mooi aangeeft is dat voelen en echt stilstaan bij dat wat je ervaart in je hoofd, maar ook in je lichaam. En ik denk dat daar voor heel veel mensen ook de moeilijkheid ligt. Want wat ik zie is dat heel veel mensen doen is dat ze niet weten wat ‘gewoon voelen’ betekent. Zou je daar is wat dieper op in kunnen gaan?

Hoe kun je de tijd nemen om echt te ontdekken wat je denkt. Waar je bang voor bent. Wat eigenlijk die laag dieper is waardoor je deze gevoelens ervaart

Ellen:

Ik denk dat mediteren goed helpt, maar als je denkt dat is me toch eigenlijk nog net een stap te ver ga gewoon is, trek je eens even terug. Ga in een andere kamer zitten. Of ga naar buiten. Ga naar het strand. Ga naar het bos. Ook al ga je maar in je auto zitten en een stuk rijden. Maar zoek even de stilte op. Ik denk dat dat heel belangrijk is. 

Mensen zijn geneigd om altijd maar afleiding te zoeken. En als je echt even stil bent. Dan op een gegeven moment gaat er echt iets gebeuren in je lijf en in je hoofd. Dan voel je wel dat er dingen spelen. En dat zal misschien niet na één keer zijn. Maar ik denk dat je daar echt regelmatig de tijd voor moet nemen om gewoon te zitten en te kijken wat er gebeurt.

Jeanet:

Ja, echt die stilte opzoeken inderdaad.

Een ander ding dat veel gebeurt is dat mensen juist alleen maar stilstaan bij wat er mis kan gaan, bij horrorverhalen, bij negativiteit. Hoe vind je de balans tussen emoties toestaan, praten over je gevoel en ook een leven hebben dat niet enkel draait om ziek-zijn?

Ellen:

Ja, dat wordt door sommige mensen bijna vergeten. Die worden zeg maar bijna zelf de kanker. Die hebben het niet alleen, maar die zijn het ook echt bijna. 

Ik denk dat het heel belangrijk is dat je kijkt naar welke gedachten je daar over hebt. En wat mijzelf altijd helpt als ik ergens negatief over denk dat zijn de vier vragen van Byron Katie: 

1: Als je denkt ‘dit gaat niks meer worden, ik ga volgende maand dood’, ik zeg maar wat. Dan is het goed om jezelf als eerste de vraag te stellen; is het waar wat ik denk? 

Ja, ik weet het zeker ik ga volgende maand dood zeker, terwijl ze dat nog niet zeker weten. 

2: Dan de tweede vraag: kun je absoluut zeker weten dat dat waar is? En 9 van de 10 keer weet je dat niet zeker. 

Dan gebeurt er al iets in je hoofd.

3 En de derde vraag is: Hoe reageer je en hoe gedraag je je op het moment dat je dat denkt? Want dan gebeurt er ook van alles daar word je onrustig van. Daar komen ook weer allerlei emoties bij kijken. 

4: En als vierde: Wie zou je zijn zonder die gedachte? Dan komt er iets heel anders. Dan denk je ‘o, ja dat is ook zo’. Want gedachtes die komen en die gaan. En die zijn 9 van de 10 keer helemaal niet waar.

Een mens heeft geloof ik meer dan 60.000 gedachtes per dag waarvan het grootste gedeelte negatief is. En die negatieve gedachtes die repeteren ook nog. Die komen iedere dag weer terug. Dus je plaveit een soort olifant paadje in je hoofd zeg maar. Altijd maar diezelfde gedachtes. Dus op het moment dat je die gedachtes gaat ombuigen naar helpende gedachtes, komt daar een paadje naast. En als je dat maar lang genoeg doet dan ga je dat olifanten paadje gebruiken dan zul je zien dat het leven een stuk aangenamer wordt.

Jeanet:

Dus eigenlijk gewoon enerzijds de ruimte en de tijd nemen om te voelen en te ervaren en heel bewust te zijn waar focus ik me op. Want het feit dat je het voelt en ervaart betekent niet dat dat 100% van je tijd en aandacht nodig heeft. En daarnaast alles wat niet voor je werkt qua gedachtes die je eraan koppelt, gaan omvormen door nieuwe paadjes aan te gaan leggen.

Ellen:

Ja.

Jeanet:

Jij spreekt over het volgende:

Je zou het doorlopen van een rouwproces kunnen vergelijken met leren roeien. Na een verlies stap je in een roeiboot en kijk je eerst eens waar je wilt gaan zitten voor het beste evenwicht. Je pakt de roeispanen vast en bent al blij dat je niet meteen omslaat. Met de ene roeispaan ben je gericht op het verlies: herinneringen aan wie of wat er niet meer is; erover praten; kleding opruimen; emoties ervaren als schuld, angst, verdriet en boosheid; een kaarsje branden. Met de andere roeispaan ben je gericht op verder gaan met je leven: dingen alleen doen die je eerst samen deed; een nieuw evenwicht in je relatie/gezin vinden; weer gaan sporten; afspreken met vrienden of weer gaan solliciteren. Het kan voorkomen dat je een bepaalde periode alsmaar rondjes blijft draaien, omdat je maar met één roeispaan roeit en even niet meer weet hoe je die andere moet gebruiken.

Zou je hier meer over kunnen vertellen? Hoe kun je bijvoorbeeld verder gaan, ook als je in die rondjes zit op dit moment? Hoe leer je een balans vinden tussen de ‘rouw roeispaan’ en de ‘leven roeispaan’ Hoe kom je uit die cirkels? 

Ook al leef je op dit moment nog en de kans heel groot is dat je in een genezingsproces zit dan nog kun je beter de een wel en de andere niet hebben.

Ellen:

Ja, wat ik net al zei: het heeft gewoon tijd nodig. En sta jezelf gewoon toe om een tijd die rondjes te draaien. Dat is helemaal niet gek. Dat is heel normaal. En probeer daar ook niet boos van te worden op jezelf. Sta het jezelf gewoon toe. Iedereen gaat zijn proces in op zijn eigen manier. Iedereen en elk mens heeft een ander karakter, komt uit een ander gezin heeft andere sociale omstandigheden. Maar iedereen begint zo’n verlies zeg maar te verwerken met ook in zijn hoofd de vorige verliezen die hij geleden heeft. Dat doet ook een heleboel met je als je weet: mijn ouders zijn allebei aan kanker overleden. Dan denk je bij jezelf niet van: ja, maar ik ga het overleven. 

Dus, weet je, daardoor krijg je al hele andere gedachten. Maar het is belangrijk dat je aandacht geeft aan dat wat er in je zelf leeft. En dat je de verantwoording gaat nemen. En wat kan helpen is dat je je bewust wordt van wat er zich in je hoofd en in je lijf afspeelt. Dat je daar tijd voor vrij maakt. Wat we net ook al zeiden: trek je eens even terug. En als je denkt ‘ik heb zin om eens heel hard te gaan schreeuwen’ doe dat vooral. Misschien niet in een ruimte waar ook heel veel andere mensen zijn. Maar ga naar het strand, ga naar buiten of gewoon in je huis gewoon even keihard schreeuwen.

Want dat kan enorm opluchten. 

En sta jezelf gewoon toe dat je het gewoon even niet weet. Want dat is gewoon even zo, ja dat werkt nou eenmaal zo. 

Sta jou zelf toe om te rouwen op de manier die bij jou past. De een zal zich een beetje terugtrekken. De ander die gaat enorm het leven vieren. Dat is maar net hoe je erin staat. 

Zorg heel goed voor jezelf. Want zo’n proces kost enorm veel energie. De ziekte op zich kost al heel veel energie. Maar het hele rouwproces daar omheen ook. Dus neem echt voldoende rust, eet gezond en zoek afleiding. Je hoeft niet 24 uur per dag daar mee bezig te zijn. Maar als je denkt ‘ik heb nu gewoon even zin om met vriendinnen op stap te gaan of naar de film’ of wat dan ook. Ergens een glaasje wijn of bier te drinken doe dat. 

En misschien is het ook wel slim om het af en toe bewust even te ontkennen dat je er even niet mee bezig bent. 

Als laatste, wees je bewust van je eigen behoefte. En bespreek die ook want je kunt nu eenmaal niet gedachten lezen. Dus als jij denkt; ik zal het nu wel eens heel fijn vinden als die of die vriendin zou langs komen. En die komt niet. Ja zij kan dat niet van af een afstand voelen zeg maar, dus bel dan en zeg ik zou het fijn vinden dat je vanavond komt. 

En bespreek de dingen. Misschien wil je wel dingen in je relatie anders of wil je dingen op je werk anders geregeld hebben. Maar bespreek het en hou rekening me je eigen behoefte dat zou ik willen zeggen.

Jeanet:

Heb jij wel eens gehad bij klanten van jou dat zij wel zouden willen praten alleen dat ze vanuit hun omgeving totaal niet die ruimte kregen omdat die mensen er niet over wilden spreken? En zo ja, hoe zijn zij er mee omgegaan?

Ellen:

Ja, dat gebeurt wel eens. Want uit nature wil je weg van de pijn. Mensen willen weg van de pijn. Ze willen het er gewoon niet over hebben. Die zijn zelf bang voor hun eigen emoties. 

Ja als je dat meemaakt dat is heel lastig, maar ga dan wel met iemand anders praten. Dat is wel echt mijn advies. Ga of naar een huisarts of een praktijk ondersteuner die je door verwijst naar een psycholoog of coach.

 Zoek op internet bv. naar lotgenoten groepen. Er zijn inloop huizen voor mensen met kanker. Maar probeer wel andere mensen te vinden die daar dan wel over willen praten. Ik kan me voorstellen dat als je een partner hebt die er absoluut niet over wil praten, dan heb je wel echt een probleem natuurlijk. Dus ik zou dan toch er iedere keer weer toch over beginnen. Want het is lastig samen leven met iemand die er niks van wil weten. Ik bedoel je bent wel met elkaar in relatie en in een huis dus je zult het er met elkaar over moeten hebben.

Jeanet:

En misschien ook wel dat het heel belangrijk is om heel duidelijk te zijn in wat je wilt. Want dat merk ik bij mensen in het algemeen wel. Heel veel mensen voelen zich snel teveel en die zijn dan vrij vaag, hebben dan eens heel zachtjes en voorzichtig wat aan gedragen en die zijn eigenlijk niet heel duidelijk. Ook daarin het advies: neem je plek in en geef aan dat ze naar je luisteren: Ik weet wel dat je het er niet over wilt hebben ik merk dat, maar ik wil het er wel over hebben. Dus wat kunnen we doen samen kunnen we eventueel alleen vanavond hier een gesprek over voeren samen?

Ellen:

Ja, absoluut, duidelijkheid is heel belangrijk. Soms is het net wat jij zegt: Mensen denken dan ‘ik heb het toch duidelijk gezegd’. 

Ik heb dat zelf ook wel eens met een klant gehad over een gesprek met familieleden, maar heb je het wel eens echt duidelijk gezegd? Ja, ik heb het wel gevraagd weet je wel en dan een beetje vaag dus toen zei ik; nou dan hebben ze het misschien gewoon niet begrepen. Soms moet je echt duidelijk zijn met ‘dit wil ik en dat wil ik nu’ of als jij zegt ‘ik wil vanavond een gesprek en dan hoeven we het er voorlopig niet meer over te hebben, maar ik wil het er wel over hebben.’

 Jeanet:

Je schrijft op je website:

Uit alle theorie/onderzoek blijkt ook dat bewust je verlies en verdriet een plek in je leven geven en er bewust mee omgaan, leidt tot duurzaam herstel.

Heb je handvatten om mee te geven zodat de luisteraars kunnen werken aan dit duurzame herstel?

Ellen:

Ik denk eigenlijk dat we het meeste wel besproken hebben net. Ja, gewoon nou ja, ‘gewoon’… het kan enorm lastig zijn om je te realiseren wat er nu eigenlijk precies allemaal met je gebeurt. Heel belangrijk is dat je jezelf probeert te blijven en dat kan al een hele klus zijn. Dat is normaal al een hele klus laat staan in zo’n situatie. En als je het niet redt zoek hulp. Want je hoeft dit soort dingen niet alleen te doen. Je gaat natuurlijk wel alleen het traject in. En jij bent degene die de behandelingen moet ondergaan. Maar zoek hulp want er zijn echt mensen die je daarbij kunnen helpen.

Jeanet:

Ja, ik denk ook wel in plaats van zien als ‘alleen’ het zien als “je doet het wel zelf, maar niet alleen”. Dat is wel een heel groot verschil natuurlijk.

Ellen:

Ik denk ook echt dat er veel meer mensen zijn die je willen helpen dan dat je in eerste instantie denkt. En aan de andere kant zal het ook zo zijn dat van mensen waarvan jij dacht dat zijn mijn beste vrienden dat die afhaken. Dat gebeurt ook en dat is ook heel verdrietig.

Jeanet:

Jazeker wij merkten dat op een gegeven moment ook. Dan kreeg je van heel veel mensen die we, ja heus wel kenden alleen niet meer dan dat zeg maar, ook echt bericht van joh.. als ik wat voor je kan betekenen laat het weten. 

Maar op een of andere manier voelt dat dan best wel gek of raar om daarop in te gaan. Terwijl ik denk echt oprecht dat die mensen het echt menen als ze zeggen op hun kaartje: bel me als ik iets voor je kan betekenen. Dus ik denk ook dat soort dingen gewoon wat brutaler in het leven gaan staan werkelijk ook hierin je plek innemen. 

En ik denk ook het stukje, je gaf net aan hulp vragen en er over spreken. Maar de stap daarvoor is ook eens een keer, ook al is het voor het eerst in je leven, de tijd gaan nemen om te ontdekken wat jij wilt en wat voor jou belangrijk is. Want dan kun je de volgende stap zetten en mensen er ook in betrekken.

Ellen:

Ja absoluut. En wat ik ook nog even wil zeggen over de omgeving. Want wat jij net al aan gaf dan zeggen mensen; nou als je me nodig hebt dan bel je maar. Dat zijn nu juist vaak dingen die mensen niet doen. Dus ik denk dat het voor de omgeving ook belangrijk is om gewoon te bellen en te zeggen; wat heb je nu nodig? En wat kan ik nu voor je doen? Heb je een pannetje soep nodig of heb je gewoon iemand nodig die wat tegen je aanpraat? Wil je gezellig even op stap? Zelf hulp aanbieden en niet afwachten tot iemand belt, want meestal doen mensen dat niet.

Jeanet:

Ja, dat is een hele goeie inderdaad.

Ellen:

Ik heb het zelf ook wel eens gedaan van, “hey je kan me altijd bellen” en dan dacht ik; “ook gek ze bellen niet”. 

Ik heb zelf wel eens een flinke depressie gehad en dan zeggen mensen; je kan me altijd bellen dag en nacht en dan dacht ik; ja, hoezo daar heb ik helemaal geen zin in. Maar ik had het wel fijn gevonden als ze gekomen waren. Maar daar was ik dan eigenlijk te lamlendig haast voor om dat te vragen. Dus er is van beide kanten is het je uitspreken, maar ik denk voor de omgeving wel belangrijk om te vragen ‘wat kan ik nu voor je doen?’.

Jeanet:

Ja, en misschien ook hier wel om deze super praktisch te maken. Want het blijft wel voor heel veel mensen een drempel. Je kunt ook gewoon één keer een gesprek hebben. Iedereen komt in het begin toch bij je langs. En dat je aan geeft; ‘ik weet van mij zelf dat er heel veel momenten gaan komen dat ik denk ‘goh..ik zou wel hulp willen hebben’ maar ik ga dat niet willen vragen want dat durf ik niet. Zou jij mij gewoon 1x of 2x in de maand gewoon simpelweg willen bellen en vragen wat heb je nodig?  En als ik zeg ‘niks’ dan dus waarschijnlijk wel, dus noem iets want ik wil graag wat voor je betekenen.

Ellen:

Heel goed, ja! 

Jeanet:

Zijn er afsluitende ervaringen of handvatten die je wilt delen om het proces van rouw en verlies op een completere, gezondere, meer holistische manier een plekje te geven voor de luisteraars?

Ellen:

Ik denk dat daar jouw website al een enorme bijdrage aan gaat leveren dat mensen zich goed kunnen informeren dat is heel belangrijk. Informeer je goed kijk wat er allemaal mogelijk is. En kijk niet alleen naar het lichamelijke. Mensen zijn nu eenmaal geneigd om te zeggen; ik ga nu de chemo in en dan de bestralingen en ik moet hormoonpillen en immuuntherapie en noem het allemaal maar op. 

Maar er is meer dan dat er is ook emoties en kijk een beetje naar het geheel naar je lifestyle. Wat eet je, wat drink je, wat doe je, hoe is je omgeving? Misschien zijn er wel mensen in je omgeving waarvan je nu denkt ‘daar heb ik nu helemaal geen behoefte aan’. En zo zullen er meer dingen zijn. En ik denk dat dat ook heel belangrijk is. Neem de tijd en neem je rust.

Jeanet:

Misschien als we alles samenvatten tot één zin: maak jezelf nog veel belangrijker dan je dat je tot nu toe gedaan hebt.

Ellen:

Dat is inderdaad heel belangrijk heel veel mensen zijn vaak bezig voor anderen of alleen maar met hun werk. Maar ga zelf eens kijken; wat heb ik nu nodig wat is er voor mij belangrijk? Wie is er voor mij belangrijk? Ik denk dat dat heel veel uit gaat maken.

Jeanet:

Ja, absoluut.

Ellen, hoe kunnen mensen met jou in contact komen en wat zin mogelijkheden die jij biedt in begeleiding?

Ellen:

Mensen kunnen op mijn website kijken dat is; www.ellenvanleenen.nl daar heb ik een aanbod staan.

Ik woon in Rotterdam. Met mensen die bij mij in de buurt wonen ga ik het liefst wandelen en praten. Omdat wandelen niet alleen je lijf maar ook je hoofd in beweging brengt. Dat is gewoon wetenschappelijk bewezen dat het heel goed is voor je. 

Ik heb een e-mail traject en een combinatie van die twee. 

Ik kan nu ook een aanbod doen van een telefoon of skype gesprek van een uur daarna een aantal soort e-mail correspondentie traject een kort e-mail traject van 4/5 e-mails en dan sluiten we af met een gesprek van een uur en dat bied ik aan voor een prijs van 197,50 euro. 

En de andere prijzen staan op de site, maar dit is zeg maar nu een aanbod voor de mensen die hiernaar kijken. Benoem dat ook even in je mail of telefoontje dat je me via het interview van GOAkanker.nl gevonden hebt.

Jeanet:

Nou dat is wel mooi want er zijn ook heel veel verschillende fases waar de luisteraars in kunnen zitten natuurlijk. Dan kun je ook gewoon aftasten ‘wil ik eenmalig? Wil ik meer een traject? Of via de e-mail thuis om het meer klein te houden?’ Heel fijn dat mensen zelf kunnen beslissen wat voor type traject en hulp van jou het beste bij hen past. Via je website kunnen ze in ieder geval alles vinden. 

Ellen ik wil jou bedanken. Ik denk dat dit heel waardevol is. Dat je je soms klote voelt of geweldig voelt, en dat daar ook niks mis mee is. En dat je vooral de ruimte wilt geven aan wie je bent en waar jezelf voor staat.

Ellen:

Heel graag gedaan!

Over de schrijver
Jeanet is eigenaar van Lifestyle of Business en GOAkanker.nl Sinds de kanker diagnose van haar moeder in 2018 zet zij zich in om de bewustwording rond holistische kankeraanpak in NL te vergroten. Gedurende 2020 is ze in gesprek met investeerders en andere ondernemers om de offline locaties die ze binnen GOAkanker wil opzetten, te realiseren. Ook zal zij, samen met het team van GOAkanker, online het grootste en meest complete holistische kanker educatie platform bouwen. Via onder andere artikelen, interviews en social media maar ook via haar netwerken, zet ze zich iedere dag in om de kanker educatie in NL compleet te maken.
Josephopelm
Josephopelm
Josephopelm
RaymondruS
RaymondruS
RaymondruS
RaymondruS
RaymondruS
JeromeWem
JeromeWem
JeromeWem
Philliptum
StevenWharl
AndrewFalse
Georgetasse
Georgetasse
Reactie plaatsen